Blog 3: Pitch over de uitkomst van het dilemma wel of niet informeren collega’s

Een ondernemingsraad wil aan de slag met het thema ‘sociale veiligheid op de werkplek’. De bijeenkomst begint met een korte presentatie over sociale veiligheid. In tweetallen bespreken de deelnemers wat zij zelf onder ‘sociale veiligheid op hun werkplek’ verstaan. Daarna brengen we de belangrijkste aspecten van sociale veiligheid bij elkaar in een digitaal conceptboard. 

 

Dilemma’s op het werk onderzoeken

We kiezen ervoor om aan de hand van een zevenstappenplan een of enkele dilemma’s die in de praktijk van het werk te maken hebben met sociale (on)veiligheid, verdiepend te onderzoeken. Eerst inventariseren we een aantal dilemma’s die deelnemers tegenkomen in hun eigen werk. Vaak zijn deze dilemma’s nog in de vorm van een vraag of opmerking. We kiezen vervolgens een dilemma waar iedereen zich in herkent. Van een dilemma is sprake als er gekozen moet worden tussen twee alternatieve handelingen die beide voor- en nadelen kennen en waarbij op voorhand niet een duidelijke keuze gemaakt kan worden. Het dilemma is als volgt: er is afgesproken dat het niet fysiek volgen van weerbaarheidstrainingen tijdens de Coronapandemie, geen rechtspositionele gevolgen heeft. Hier is veel onduidelijkheid over en medewerkers worden door hun leidinggevenden onder druk gezet om wel te komen. Moet de OR de collega’s (achterban) op de hoogte brengen van deze regeling?

 

Zevenstappenplan

De trainer introduceert een zevenstappenplan en we lopen deze zeven stappen met elkaar door aan de hand van het dilemma.

Stap 1 is het formuleren en aanscherpen van het dilemma. Dat kost best wel tijd en de verleiding is groot om maar vast te beginnen, maar het juiste dilemma te verwoorden loont de moeite. We maken vervolgens een rondje waarin iedereen vooraf aangeeft wat hij/zij vindt dat de OR zou moeten doen.

Stap 2 is te bepalen wie er belanghebbenden zijn in dit dilemma. Dat zijn in ieder geval: alle collega’s die de trainingen moeten volgen, leidinggevenden, OR-leden, directie, instructeurs, preventiemedewerker, Arbo-coördinator en huisgenoten.

Stap 3 is te bepalen of er richtlijnen zijn die iets zeggen over dit dilemma. Die zijn er: landelijke richtlijn dat er geen rechtspositionele gevolgen zijn (wordt per maand bijgesteld), uitgangspunt van bedrijfshulpverlening: eigen veiligheid eerst, een specifieke circulaire, coronamaatregelen kabinet en de Wet op de ondernemingsraden, met name artikel 28 (bevorderen naleven geldende regelingen arbeidsvoorwaarden en arbeidsomstandigheden)

 

Stap 4 is het maken van een overzicht van argumenten waarom wel doen en waarom niet doen:

Waarom wel informeren Waarom niet informeren
B

B

G

G

G

G

G

B

Richtlijn staat vast

Richtlijn is niet geheim maar openbaar

Ontzorgen collega’s die zorgen hebben

Vragen en onrust wegnemen

Verkleinen dilemma voor collega’s

Collega’s kunnen meer afgewogen kiezen

Duidelijkheid

Verantwoordelijkheid waar deze hoort

B

N

G

B

G

G

G

Is een taak van de directie

Hoeft niet van de OR

Te gemakkelijk gemaakt om af te zeggen

Training volgen is noodzakelijk

Tweespalt binnen de medewerkers

Onduidelijk war ‘rechtspositionele gevolgen’ zijn en wat wel gevolgen zijn

Directie boos op OR

 

Doel van dit overzicht is om de argumenten te beoordelen en te wegen. Er zijn twee soorten argumenten. De eerste zijn de beginselargumenten. Dat zijn argumenten die terugvallen op principes, wetten en algemeen geldende of geaccepteerde regels. De tweede soort zijn de gevolgargumenten, deze betreffen wat een keuze voor gevolgen heeft voor degene die kiest en voor andere betrokkenen. Beginselargumenten (B) wegen daarbij in principe zwaarder dan gevolgargumenten (G). Het wordt lastig als aan beide kanten beginselargumenten staan en er dus beginselen botsen. In de praktijk blijkt dat bij dit soort dilemma’s gevolgargumenten ook zwaar(der) kunnen wegen, omdat de gevolgen voor de handelende persoon zelf, maar ook voor andere belanghebbenden, vaak als erg onplezierig worden beoordeeld.

 

Op basis van de weging van de argumenten en het betrekken van alle belanghebbenden, komen we tot een soort slotsom: de OR moet in eerste instantie de directie op zijn verantwoordelijkheid wijzen en de medewerkers beter informeren, anders gaat de OR dat alsnog doen. Want het is belangrijk dat medewerkers goed geïnformeerd hun eigen afweging kunnen maken, ook voor de veiligheid van hun huisgenoten, zonder angst voor rechtspositionele gevolgen. Daarbij is het ook van belang om te wijzen op de noodzaak van training en dat deze richtlijn niet betekent dat er lichtvaardig kan worden verzuimd.

 

Een zakelijke pitch van de ondernemingsraad zou er zo uit kunnen zien:

  1. Herkenbaar probleem: niet alle medewerkers zijn op de hoogte dat het niet bijwonen van een weerbaarheidstraining geen rechtspositionele gevolgen heeft; maar als iedereen hier extra op wordt gewezen, kan dat er toe leiden dat medewerkers (te gemakkelijk) besluiten om zich af te melden voor de fysieke trainingsbijeenkomst
  2. Wat triggert: door het nemen van verantwoordelijkheid kun je ook een beroep doen op het verantwoordelijkheidsgevoel dat medewerkers hebben
  3. Herkenbare oplossing: geef de directie de kans om zelf de medewerkers te informeren, zowel over de inhoud van de regeling als het dilemma van veilig werken

Call to action: neem als directie verantwoordelijkheid om alle medewerkers op de mogelijkheid te wijzen om zonder rechtspositionele gevolgen een training niet bij te wonen, en geef hen daarbij het vertrouwen dat zij zich ook verantwoordelijk zullen gedragen en dat zij begrijpen dat geoefendheid ook bijdraagt aan veiligheid. Anders zal de OR zijn achterban informeren.

 

Deze manier om dilemma’s te bespreken is even wennen en het is voor de OR ook een kwestie van goede discipline om alle stappen zorgvuldig door te lopen, maar het levert ook een goede afweging op. Het smaakt naar meer, zodat we samen besluiten om op de middag van dag 2 deze dilemmamethode opnieuw gaan toepassen voor het voorbereiden van de overlegvergadering van een week later.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *